Dünyanın en büyük çiçeği olarak bilinen Rafflesia, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya. Plants, People, Planet dergisinde yayımlanan ilk kapsamlı çalışma, bu türün küresel tehdit değerlendirmesini ortaya koydu. Çalışmaya göre, toplam 42 Rafflesia türünün tamamı tehdit altında bulunuyor; bunlardan 25’i kritik tehlike, 15’i ise tehlike altında kategorisinde yer alıyor. Üçte ikisinden fazlası mevcut koruma programlarının dışında kalıyor.
Rafflesia, bilinen bitki tanımlarını neredeyse tamamen altüst eden bir türdür. Yaprağı, kökü ve gövdesi yoktur ve fotosentez yapmaz. Mantar hücrelerine benzer ince filamentler aracılığıyla tropikal orman sarmaşıklarının içine yerleşir ve tüm besin ihtiyaçlarını bu sarmaşıklardan karşılar. Yaşamının büyük bir kısmını sarmaşıkların içinde geçirirken, çiçek açma döneminde 1 metreyi aşan çapıyla 9 ila 12 kg ağırlığında dev bir çiçek oluşturur. Önce lahanayı andıran bir tomurcuğa, ardından neredeyse traktör tekerleği kadar büyük, kauçuğumsu bir çiçeğe dönüşür.
Rafflesia çiçeğinin dikkat çekici özelliklerinden biri, “leş çiçeği” olarak anılmasına neden olan çürümüş et kokusudur. Bu koku insanlara itici gelse de, bitkinin hayatta kalma stratejisinin merkezindedir. Amaç, leş sineklerini çekmektir. Çiçeğin ürettiği yapışkan sıvı, sineklerin üzerlerine yapışır ve kurur; sinekler bir çiçekten diğerine geçerken tozlaşmayı sağlar. Rafflesia’nın yaşam alanları, Brunei, Endonezya, Malezya, Filipinler ve Tayland’daki tropikal ormanlarla sınırlıdır. Ancak bu bölgelerdeki orman tahribatı, türü doğrudan tehdit ediyor.
Avrupalı kaşifler bu bitkiyle ilk defa 18. yüzyılın sonlarında karşılaştı ve o günden beri Rafflesia, birçok bilimsel araştırmanın konusu haline geldi. Ancak bitkinin sarmaşıkların içinde gizli kalmış yaşam döngüsü, araştırmaları son derece zorlaştırıyor. Yeni türlerin keşfi devam etse de, birçok türün yalnızca birkaç yüz çiçekten oluştuğu tahmin ediliyor. Araştırmacıların en büyük endişesi ise, bazı türlerin bilim dünyası tarafından tanımlanmadan yok olma riski taşıması. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) tehlike altındaki türler listesinde şu an yalnızca tek bir Rafflesia türü yer alıyor; araştırmacılar, tüm 42 türün bu listeye eklenmesini talep ediyor.
