Eğitim

Çin’de Tarihi Zirve: Şi ve Putin’den Batı’ya Uyarılar

20 Mayıs 2026 tarihinde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, resmi ziyaret amacıyla Çin’in başkenti Pekin’de Şi Cinping ile bir araya geldi. Bu görüşme, Donald Trump’ın Pekin’deki temaslarının hemen ardından gerçekleşti ve uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Tiananmen Meydanı’nda Putin için düzenlenen devlet töreninin ardından, iki lider Büyük Halk Salonu’nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.

**DOSTLUK ANLAŞMASI GÜÇLENDİRİLDİ**
Görüşmelerde, 2001 yılında imzalanan “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın süresinin uzatılması konusunda mutabakata varıldı. Şi Cinping, bu anlaşmanın iki ülke arasındaki uzun vadeli dostluğun ve stratejik iş birliğinin temeli olduğunu vurguladı. Ayrıca, uluslararası sistemin hızla değiştiğine dikkat çekerek, “güçlünün haklı olduğu orman kanunu” anlayışının yeniden canlanma riski olduğuna işaret etti.

**Şİ’DEN ORTA DOĞU ÇAĞRISI**
Şi Cinping, İran ile İsrail arasındaki artan gerilim hakkında da önemli açıklamalarda bulundu. “Körfez bölgesi ve Orta Doğu, savaş ile barış arasında kritik bir dönüm noktasında. Tüm çatışmalara derhal son verilmeli ve müzakerelere geri dönülmelidir.” dedi. Enerji tedarik zincirlerindeki sorunların giderilmesi, küresel ticaretin korunması ve uluslararası düzenin istikrarı için ateşkesin şart olduğunu ifade etti.

**PUTİN: İLİŞKİLER EN YÜKSEK SEVİYEDE**
Rusya Devlet Başkanı Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin “benzeri görülmemiş bir seviyeye” ulaştığını söyledi. Şi’yi “sevgili dost” olarak selamlayan Putin, “Dostlar bir gün birbirini görmemişse, sanki üç sonbahar geçmiş gibi gelir.” diyerek dostluğun önemine vurgu yaptı. Ayrıca, iki ülke arasındaki ticaret hacminin son 25 yılda 30 kat arttığını belirtti ve bunun birkaç yıldır 200 milyar doları aştığını ifade etti.

**RUSYA GÜVENİLİR ENERJİ TEDARİCİSİ**
Putin, Orta Doğu’daki kriz ortamına rağmen, Moskova’nın enerji alanındaki rolünü sürdürdüğünü belirtti. “Orta Doğu’daki kriz sürerken, Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin ise bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor.” dedi. Ayrıca, Şi’yi gelecek yıl resmi ziyaret için Rusya’ya davet etti.

**ÇOK KUTUPLU DÜNYA VURGUSU**
Rusya ile Çin arasındaki iş birliğinin küresel dengeler açısından kritik bir öneme sahip olduğunu savunan Putin, “Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünya düzeni oluşuyor.” değerlendirmesinde bulundu. İki ülkenin BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü ve G20 gibi platformlarda yakın iş birliğini sürdüreceğini de sözlerine ekledi.

**PEKİN’DE GÖRKEMLİ KARŞILAMA**
Şi Cinping, Putin’i Halk Büyük Salonu’nda askeri bir törenle karşıladı. Pekin’in merkezinde düzenlenen törende askeri bando, Rusya ve Çin milli marşlarını çaldı ve ellerinde iki ülkenin bayraklarını taşıyan çocuklar “Hoş geldiniz” sloganları attı. Bu tören, Şi’nin birkaç gün önce aynı salonda Donald Trump’ı ağırlamasının ardından gerçekleşmesi nedeniyle uluslararası basında dikkat çekti.

**TOPLANTILAR DÜZENLENDİ**
Görüşmeler, daha az sayıda katılımcıyla “dar formatlı toplantı” ile başladı. Ardından liderler, heyetleriyle birlikte “geniş formatlı toplantıya” geçti. Ayrıca, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin de Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile görüşmesi bekleniyor.

**BOEING SİPARİŞİ GÜNDEMDE**
Zirve öncesinde, Çin Ticaret Bakanlığı, ülkenin 200 adet Boeing uçağı satın alacağını doğruladı. Bu açıklama, Trump’ın daha önce ima ettiği Boeing siparişinin Pekin tarafından ilk kez resmi olarak onaylanması anlamına geliyor.

**DOSTLUK VURGU GÜNDEME OTURDU**
Washington ile Pekin arasındaki gerilim sürerken, Şi ve Putin’in son yıllarda giderek daha yakın ilişkiler kurduğu ifade ediliyor. İki liderin birbirlerini sık sık “sevgili dost” ve “eski dost” ifadeleriyle tanımlamaları dikkat çekiyor.