Türkiye’de medya üzerindeki sansür ve gazetecilere yönelik baskılar her geçen gün artarken, gazeteciler halkın bilgi edinme hakkını savunmak ve meslek onurlarını korumak amacıyla 24 Ekim Cumartesi günü sokaklara döküldü. Son yılların en kapsamlı basın eylemleri gerçekleştirilirken, vatandaşlar gazetecilerle birlikte meydanları doldurdu. İstanbul, Ankara, İzmir gibi 10 ilde eş zamanlı olarak yapılan gösterilerde ortak mesajlar verildi. Çok sayıda basın meslek örgütü, sendika, sivil toplum kuruluşu ve siyasi parti protestolara katıldı; gazeteciler erişim engellerine, sansüre ve meslektaşlarının tutuklanmasına karşı seslerini yükseltti.
Eylemleri organize eden gruplardan Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Başkanı Gökhan Durmuş ve DİSK Basın-İş Sendikası Başkanı Turgut Dedeoğlu ile birçok şehirdeki gösterilerin arka planını ve medyaya yönelik artan baskıya karşı yükselen sesin büyüme potansiyelini konuştuk.
“BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ HERKESİN MESELESİDİR”
Eylemin yapılacağı gün Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın sosyal medya hesabından “basın hürdür fakat yalan haber yapılamaz” şeklinde bir mesaj paylaştığını hatırlatan Dedeoğlu, gazetecilerin sokakta bir araya gelerek ses yükseltmesinin iktidar bloğunu rahatsız ettiğini ileri sürdü. Dedeoğlu, “Basın özgürlüğünü savunmak hakaretin ya da dezenformasyonun savunusu anlamına gelmez. Biz basın özgürlüğünü savunurken onları kastetmiyoruz. Basın özgürlüğü, hem iktidarın hem muhalefetin hem de sermayenin hesap vermesini sağlayan toplumsal bir güvencedir. Bu temelden hareketle basın özgürlüğünün toplumsal bir güvence olduğunu vurguladık. O yüzden bu eylemi de toplumsallaştırmayı hedefledik. Tüm medya kuruluşlarının katılımıyla geniş kapsamlı bir toplantıda ortak akılla böyle bir eyleme karar verdik. Eş zamanlı olarak diğer illere de yayarak sesimizin daha da yükseldiği bir gösteri gerçekleştirelim istedik. Amacımız şuydu; basın özgürlüğü sadece gazetecilerin değil, tüm toplumun sorunudur. Bu nedenle eyleme toplumun her kesiminden bireyleri davet ederek etkinliği büyütmeyi düşündük. Katılım da bu şekilde oldukça yoğun oldu” ifadelerini kullandı.
(Fotoğraf: Vedat Arık)
Dedeoğlu, gazeteci eylemlerinin uzun zamandır bu kadar kalabalık katılımlara ulaşamadığını belirterek, sınırlı sayıda kişinin yer aldığı tek bileşen tarafından düzenlenen etkinlikler yerine farklı kuruluşların dayanışma içinde olduğu büyük gösterilere ihtiyaç duyulduğunu öne sürdü. Siyasi partilerin de basın meslek örgütlerine yalnızca destek olmak amacıyla alanda bulunduklarını ifade eden Dedeoğlu, “Bizim sözümüz üzerine konuşmasınlar istedik; onlar da bu konuda dikkatli davrandılar” dedi.
“GAZETECİLERİN ÇALIŞMA KOŞULLARI DA GÜNDEME ALINMALI”
Eylemlere iktidara yakın medya kuruluşlarında çalışan gazetecilerin de katılım göstermesinin umut verici olduğunu söyleyen Dedeoğlu, “Bunu hedeflediğimiz için çağrımızda da basın açıklamamızda da tek bir kurumun veya sendikanın adını anmadık. Sendikamızda çok sayıda ana akım medyada görev yapan üyemiz var ve onlar da etkinliklere katıldılar. Elbette kendilerini patronlardan ve bu denli kinci bir siyasi iktidardan korumak adına gizlenmek zorunda kaldılar ancak herkes artık bardağın taşacağı noktaya geldiğinin bilincinde. Bu durum bize biraz umut verdi” dedi.
Dedeoğlu ayrıca basın özgürlüğünü tartışırken gazetecilerin özlük hakları ve güvenceleri konularının da ele alınmasının önemine değinerek büyük çaplı bir miting planladıklarını açıkladı. Tüm meslek örgütleri ve bileşenlerle birlikte düzenlemeyi düşündükleri eylemleri sürdürmeyi amaçladıklarını belirten Dedeoğlu, Türkiye’deki sorunlara dair öncelikle gazetecilerin “alışmıyoruz” demelerinin topluma karşı sorumluluk taşıdığını vurguladı. Dedeoğlu şöyle konuştu: “Alışmadık; isyan ediyoruz! Bu önderliği yapacak olan yine basın mensuplarıdır. Yani toplumu bilgilendiren, aydınlatan ve doğru haberi ulaştıran yine biziz.”
“SOKAKTAN BAŞKA SEÇENEK KALMADI”
Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Başkanı Gökhan Durmuş, sözlerine “Türkiye’de basın özgürlüğü yok edildi” diyerek başladı ve ekledi: “İktidar tamamen farklı bir saldırı biçimine geçti. AKP iktidara geldiğinden beri gazetecilere yönelik sürekli saldırılar sürüyor; değiştirme, tutuklama, gözaltına alma ve yargılama gibi yöntemlerle devam ediyorlar. Ancak Eylül ayından itibaren farklı bir duruma tanıklık etmeye başladık özellikle erişim engelleri konusunda… Topluma ulaşan haberlerin önüne geçilmeye çalışıldı. Sadece Eylül ayında 1275 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi ki bunun büyük çoğunluğu gazetecilerdir; toplamda 1275 erişime engellenen hesabın takipçi sayısı ise 35 milyon civarında… Dolayısıyla biz erişim engelleri hakkında harekete geçmeye hazırlanırken bu sefer yapmadıkları haberler sebebiyle gazetecilerin tutuklanmaya başladığını gördük. Böyle olunca sokaktan başka seçeneğimiz yoktu.”
“BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ VE GAZETECİLERİN KOŞULLARI BİR ARADA KONUŞULMALI”
“Uzun bir aradan sonra ilk defa toplumla gazeteciler arasında birleşen bir tablo yaşadık.” diyen Durmuş sözlerini şöyle sürdürdü:
“Eylem sırasında MHP’nin başkan yardımcısı Fethi Yıldız’ın sabotaj amacıyla yaptığı paylaşımı oldu ama yanıt vermeden polemiğe girmedik ve sabotaja izin vermedik… Ancak gerçek şu ki Türkiye’de basın özgürlüğünün olmadığını söyleyebiliriz; çalışma yöntemlerinden bahsedilemez hale geldik… Kamu kaynaklarının adil dağıtımından söz edilemez durumda… Meslek tamamen kıskaca alınmışken hâlâ halka haber ulaştırmaya çalışan bir gazeteci topluluğu var.”
Dedeoğlu’nun ifadesine göre artan baskılarla birlikte halkın haber alma hakkına yönelik saldırılar gerçekleşirken aynı zamanda gazetecilerin yaşam koşulları da zorlaşmaktadır. Türkiye’de işsizlik oranının yüzde 9 , gazeteci işsizlik oranının ise yüzde 20‘lere vardığını hatırlatan Durmuş, gazetecilerin özlük hakları mücadelesinin halkların haber alma hakkı için verilen mücadele ile paralel yürütülmesi gerektiğini ifade etti: “Gazeteci işsizliği uzun süredir var olan bir sorun… Medya sektörü giderek daralıyor; her dört gazetenin beşi işsiz kalma riski taşıyor… Örneğin Halk TV’deki 200 meslektaşımız için elimizden geleni yapacağız ama asıl mesele halkımızdır… 200 gazeteci belki iş bulamayabilir ancak milyonlarca insan haber alma hakkını kaybetmiştir… Bu iki kavram birbirine rakip değil birlikte yürütülmelidir.”
GAZETECİ ÖZGÜRLÜĞÜ DEMOKRASİNİN TEMEL GARANTİSİDİR!
Duruşmalarında gazete çalışanlarının özgürlüğünün demokrasinin temel dayanağı olduğunu vurgulayan Durmuş, “Gazeteci eylemci değildir; kendi alanımızdaki haklarımızı kazanmalıyız ki halkın bilgi edinme hakkını koruyabilelim.”
