Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Lideri Mehmet Ali Akben, TL nakdi ticari kredilerin emeline uygun kullandırılmasına yönelik sınırlamalar içeren BDDK kararına ait değerlendirmelerde bulundu.
BBDK tarafından bankalara kredilerin kullandırım maksadına ters süreçlerin gerçekleştirilmemesi için daha evvel talimatlar verildiğini hatırlatan Akben, fakat kimi şirketlerin, döviz borcu ya da döviz yükümlülüğü olmamasına hatta döviz durum fazlası bulunmasına karşın, TL kredi kullanarak döviz alımı gerçekleştirdiklerini ve döviz konumu tuttuklarını gözlemlediklerini söyledi.
DİKKAT ÇEKEN ENFLASYON VURGUSU
Diğer bir deyişle, üretime, istihdama, yatırıma ve ihracat gitmesi gereken uygun şartlı TL ticari kredi kaynaklarının, gerçek bir muhtaçlık olmadığı halde kimi şirketlerce döviz alımı gayesiyle kullanılmaya devam edildiğinin görüldüğünü tabir eden Akben, şunları kaydetti:
- Bu sebeple, cuma günü Konseyimizin aldığı karar, finansal istikrarın güçlendirilmesi ve kaynakların daha verimli kullanılarak kredi sisteminin faal bir halde çalışmasını ve kredilerin hedefine uygun bir biçimde kullanılmasını sağlamak hedefiyle alınmış bir makroihtiyati önlemdir. Bu kararın tıpkı vakitte, dövizin nitekim muhtaçlık olan alanlarda kullanılmasına ve enflasyonun denetim altına alınmasına da olumlu katkı sağlayacağını değerlendiriyorum.
- Söz konusu karar alınırken iktisat idaresinden sorumlu ilgili öbür kurumlar ile de eşgüdüm ve uyum içinde olacak formda gerekli tahlil çalışmaları gerçekleştirilmiş ve kapsam dahiline girecek şirketlerin rastgele bir nakit akışı problemine uğramalarının önüne geçilmesi konusuna bilhassa dikkate edilmiştir.
“ÜÇ KOŞULUN BİRLİKTE SAĞLANMASI GEREKLİ”
Mehmet Ali Akben, bu kapsamda, bir şirketin bahse husus konsey kararı kapsamına dahil olması için bağımsız kontrole tabi bir şirket olması, yabancı para (YP) nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon TL’nin üzerinde olması ve bu YP nakdi varlıkların TL karşılığının, faal toplamından yahut son 1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’unu aşması gerektiğini söyledi.
Herhangi bir şirketin bu karar kapsamına girebilmesi için bahse bahis her 3 koşulun da birlikte sağlanması gerektiğinin altını çizen Akben, anılan karar çerçevesinde, YP nakdi varlıklar kapsamına altın dahil, efektif döviz ile bankalardaki YP mevduatların girdiğini, yurt içi yerleşiklerce YP cinsinden ihraç edilmiş menkul değerler ve eurobond üzere borçlanma araçlarından oluşan başka mali varlıkların YP nakdi varlıklar kapsama girmediğini aktardı.
Akben, fakat, şirketlerin, yurt dışı yerleşiklerce YP cinsinden ihraç edilmiş menkul değerler ve pay senetleri ile yurt dışı yerleşiklerle yapılan zıt repo üzere başka nakdî varlıklarının da karar kapsamındaki YP nakdi varlık fiyatının hesaplamasına dahil olduğunu bildirdi.
“ŞİRKETLERİN YP VARLIKLARINA AİT RASTGELE BİR SINIRLAMA YA DA MÜDAHALE KELAM KONUSU DEĞİLDİR”
BDDK Lideri Akben, kelam konusu karar kapsamına gerçek şahıslar ile şirket ortaklarının girmediğinin altını çizerek, “Bu 3 kuralın birden sağlanması nedeniyle kredi kullandırımına ait bir sınırlamaya tabi olunsa bile, ilgili mevzuat uyarınca, şirketin YP kredi kullanmasına yönelik bir sınırlama bulunması durumunda, bu şirketlere 3 aylık YP net açık konumları kadar TL kredi kullandırılmasına imkan tanınmıştır” sözlerini kullandı.
Karar tarihinden evvel bankalarca müşterilere tahsis edilmiş limitler doğrultusunda kullandırılacak rotatif nitelikli krediler ile KMH, kurumsal kredi kartları ve gecelik krediler için mevcut limit boşlukları çerçevesinde gerçekleşecek aylık bakiye artışları ile hudutlu olmak üzere gerekli kolaylığın sağlandığına işaret eden Akben, bahse bahis konsey kararı kapsamına giren şirketler bakımından yalnızca TL kredilere erişim sınırlaması getirildiğini vurguladı.
Akben, “Bu kapsama girecek şirketlerin YP varlıklarına ait rastgele bir sınırlama ya da müdahale kelam konusu değildir. Ayrıyeten, kelam konusu konsey kararı sırf TL cinsinden nakdi kredilere yönelik olup YP cinsinden kullandırılacak ticari krediler bu kapsama girmemektedir. Bu kararın, yüksek seviyede YP nakdi varlık tutan şirketlerin TL kredi kullanımını sonlandırarak, kredi kaynaklarının daha verimli ve üretken alanlarda kullanılması suretiyle kredi sisteminin faal bir formda çalışmasına ve finansal istikrarın güçlendirilmesine katkıda bulunması öngörülmektedir” diyerek kelamlarını tamamladı.